Bustocht
Op 17 november 2006 vond er een bustocht plaats door Amsterdam. Hieronder het verslag ervan.
Busconferentie door Amsterdam
Op bezoek bij de bronnen van
diversiteit in de creatieve sector
Door Petra
Baars
Versterkt diversiteit de slagkracht
van de creatieve sector? Je zou denken van wel na de busconferentie die dertig
deelnemers maakten door Amsterdam met de Nieuwland bus van Forum. De bustocht
is een initiatief van Paula
Kibbelaar, onderzoekster bij de Baak. Zij schrijft momenteel
een boek over dit onderwerp.
Multicultureel ontbijt
Het multiculturele gevoel kwam al goed op gang tijdens het ontbijt in het Bazar restaurant. Geen ‘Hollandse' kost maar gerechten uit voornamelijk Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Ook de deelnemers zelf waren van verschillende komaf. Van deze gelegenheid werd gebruik gemaakt om Yesim Candan en Roos Moll van de Baak te laten vertellen over hun multiculturele projecten: de Contest Inspiratie voor Integratie, voor biculturele hoogopgeleiden die een ondernemend plan hebben om andere biculturelen te inspireren, en Wereldstalent waarin bedrijfsleven en multicultureel talent samen een leertraject in gaan.
Op weg in de Nieuwland Bus van Forum
Voor deze gelegenheid maakten wij gebruik van de Nieuwland bus van Forum. Een speciale bus waarmee Forum het land in trekt op zoek naar meningen, confrontaties en initiatieven rondom diversiteit in Nederland. NL NieuwLand heet hun campagne, waarin zij de nieuwe mensen, nieuwe gebruiken, nieuwe religies, nieuwe talen in Nederland met elkaar willen laten kennismaken. ‘Want mensen hebben meer met elkaar gemeen dan op het eerste gezicht lijkt.' In de bus zelf werd de discussie aangejaagd door Tanja Fraai van de wereldomroep die, uitgerust met microfoon, iedereen zijn mening liet geven. Een prachtige manier om elkaar te leren kennen.
Terrein Westergasfabriek bloeit van bedrijvigheid
Vroeger was het nog voor alternatieve projecten en feesten, maar nu wordt het oude terrein van de Westergasfabriek helemaal opgeknapt tot een plek waar werken en recreëren samen gaan. Steeds meer bedrijfjes vestigen zich hier. Wij bezochten Cosmic theater die recent samenwerkt met Made in da Shade. Paulette Smit vertelt dat de twee theatergroepen een platform voor diversiteit willen zijn. Zij zijn van oorsprong Antilliaans, maar nu een mix van meerdere culturen. Bij voorkeur treden zij op in clubs om zo via subcultuur een verbinding te maken met de stad. Maar zij willen ook meer verbinding met de high cultuur, en bouwen nu hun eigen theater op dit terrein. Cosmic theater organiseert ieder jaar het festival ‘Hollandse Nieuwe'.
Jacqueline Verheugen van het Westergasfabriek terrein vertelt dat dit terrein ontwikkelt wordt zonder subsidie. Zij verhuren de ruimtes aan bedrijfjes zoals ontwerpers, castingbureau's, tv-makers, en studio's en de grotere hallen aan derden zoals het Holland festival of bedrijfsevenementen. Diversiteit heeft volgens haar een meerwaarde, en huurders worden zo uitgezocht dat zij kunnen samenwerken met de bestaande huurders.
Lunchseminar in het Tropenmuseum
Emiel Barendsen Programma Manager bij het Tropenmuseum heeft als taak het publiek op te zoeken door het organiseren van niet-westerse podium kunsten en het initiëren van debat. Het jeugdtheater is zeer succesvol, denk aan verkleedpartijen en samen muziek maken op vreemde instrumenten en ook de wereldmuziek concerten wordt goed bezocht.
Ellen van Wijk overvalt de mannen en pleziert de vrouwen door de stelling dat de reclamewereld een mannenbolwerk is waar diversiteit ver te zoeken is. De uitsluiting van vrouwen heeft verschillende redenen volgens haar. Om er een paar te noemen: mannelijkheid maskeert feminiene karakter van dit vak, competitief gedrag en seksistische grappen ontmoedigt de vrouwen, als je niet 1 van de jongens bent is het moeilijk overleven, en parttime werken is ‘not done'. Het uitsluiten is wel onbewust, zij wil graag als aanjager fungeren om deze bewustwording op gang te brengen.
Robert Marijnissen noemt als tegenhanger even dat van de meest succesvolle kunstenaars in de wereld de Nederlandse top drie bestaat uit 3 vrouwen. Er is hoop dus. Marijnissen stelt dat je creativiteit tegen gaat door het te reguleren. Hoe organiseer je diversiteit? MTV is de meest diverse zender en is 100% commercieel. De publieke omroepen krijgen veel subsidie en de opdracht veel te doen met diversiteit. Maar het lukt ze dus niet. Hoe komt dat? Stof tot nadenken...
Marco Bontje stelt dat creatievellingen en diversiteit een gespannen relatie hebben. Richard Florida zei dat een tolerante bevolking een voorwaarde is voor creatieve talenten. Want het zijn bijzondere mensen met een afwijkende levensstijl. Volgens Bontje ontmoeten zij elkaar graag in een stedelijke omgeving maar hoeven daar niet perse te wonen. Hij stelt de interessante vraag: ‘Hoe tolerant de creatievellingen zelf zijn ten opzichte van andere mensen?' Creatievellingen mogen er zijn, maar zijn niet heiligmakend. Er zijn altijd ook nog mensen die deze talenten niet bezitten of bijvoorbeeld geen engels spreken. Ook deze laatste mensen bepalen de diversiteit in een regio.
Richard Hoving noemt zijn verhaal: ‘Is creative Amsterdam hype of hoop?' Amsterdam staat hoog op de lijst van creatieve steden van R. Florida. Maar het blijft een hype wanneer je het niet toepast zodat de economie groeit. Er zijn 58.000 banen in regio Amsterdam, waarvan 20% kunst, 50% media en 30% creatieve zakelijke dienstverlening. Wij worden gezien als een open en tolerant klimaat, dat eigenzinnigheid waardeert, met veel cross-overs tussen bedrijven. Dit is iets wat internationale bedrijven aantrekt. Dus ik zou het geen hype meer willen noemen. Maar aan het ondernemerschap ontbreekt er nog wel wat aan bij de creatievellingen. Wanneer wij dit stimuleren is er hoop.
John Leerdam stelt dat je innovatief kunt zijn door de kracht van talent te gebruiken. Hij ziet zichzelf als voorbeeldfiguur en bemoeit zich dan ook graag overal tegenaan. Het is belangrijk je hersens te prikkelen en verder te kijken dan je neus lang is. De mix van kunst en cultuur is volgens hem heel krachtig. Kunst is een uitlaatklep voor vernieuwende gedachten en is in staat om mensen te stimuleren. Diversiteit is volgens hem een manier van innovatie. Ik zie dat het flink schort in deze samenleving aan stages en goed onderwijs voor de multiculturele groepen. Het is schandalig: mensen met talenten die niet benut worden. Ik geloof in de Nederlandse droom, in positieve actie. Dat is niet alleen de taak van kunst en cultuur maar ook van de media en de regering. Het mag niet meer zo zijn dat als je wieg in de verkeerde wijk staat je geen gelijke kansen hebt. Je moet elkaar blijven inspireren. Cultuureducatie zou een vak moeten zijn vanaf de lagere school.
Walter America bekent dat hij een male chauvinistisch 'pig' is en ook nog niet eens bicultureel. Hij herkent de problematiek, in de creatieve sector hebben zwarten het nog moeilijker dan vrouwen. Veel creatievelingen redden het niet omdat de regelgeving te streng is en de financiën moeilijk te regelen zijn. Daar moet maar eens verandering in komen. De boeren zijn ook ‘de boerenleenbank' begonnen. Ik ga de creative-industry bank beginnen. Die zal gaan over funding, matching, en opleiding tot succesvol ondernemerschap. Het is mijn bedoeling om microfinanciering te verzorgen, dat is een heel goed middel om diversiteit te stimuleren. Wij maken geen sterkte/zwakte analyses maar testen eerder het doorzettingsvermogen van de ondernemers. Weten jullie trouwens dat 60% van de 18 jarigen uit een dubbele cultuur komt? Er gaat echt wel wat veranderen in de toekomst.
Monument Slavernij Oosterpark
Dit monument is in Nederland geplaatst voor de nazaten van de tot slaaf gemaakte mensen uit de Antillen en Suriname. Volgens Maria Karg/NiNsee heerst er een taboe op het onderwerp. Het beeld bestaat uit een statisch deel en een dynamisch deel dat de vrijheid symboliseert. Alle aanwezigen worden uitgenodigd erom heen te lopen; ‘Wat doet het U?' Iedereen is eigenlijk onder de indruk, de meeste scharen zich bij ‘de vrijheid'. Een kostbaar goed.
Multiculturaliteit vanuit Nederlandse invalshoek
Het volgende bezoek gaat naar Imagine IC. Het is een jonge instelling die de identiteit en cultuur van migranten in Nederland verbeeldt. Imagine IC prikkelt migranten om hun persoonlijke verhaal in beeld te brengen. Dit doen zij doormiddel van interviews met mensen uit de eerste generatie, en door hen om foto's te vragen van hun begintijd in Nederland. Dit presenteren zij aan een breed publiek, en zo hopen zij mensen te verleiden eens naar andere culturele groepen te kijken. Dit materiaal is ook interessant voor de derde generatie, die al weer heel anders leeft dan hun grootouders. Voor Senioren is er een mediametic tafel gemaakt waar mee men heel gemakkelijk filmpjes kan bekijken. ‘Ik geloof in de Bijlmer' is een voorbeeld van hun tentoonstellingen, deze gaat over het sociale en culturele leven van gelovigen in de Bijlmer.
ZO! Cultuur Zuid-oost in opmars
Zo! Cultuur Zuisoost is een jong gezicht op de ArenA Boulevard. Ellen Alvares en Marjo van Schaik vertellen dat Zo! het culturele aanbod in Amsterdam Zuidoost wil vergroten door makers van podiumkunsten te presenteren. (muziek, dans, theater, media, film en interactieve media). Stadsdeel Zuidoost is met haar 85000 inwoners en 55.000 werknemers een van de grootste stadsdelen van Amsterdam en toch is er relatief weinig cultureels te doen. Opzet is om ook de werkenden en de (veelal multiculturele) wonenden elkaar te laten ontmoeten. Het jaarlijkse Gospel festival is daar een succesvol voorbeeld van. Er treden mensen op uit de wijk en (inter)nationale gasten, en bezoekers komen uit heel Nederland, maar zeker ook uit de wijk. Er komt een nieuwe theater om ‘body' te geven aan dit initiatief.
De architectuur van het Collegehotel
Tenslotte bezoeken wij het collegehotel, gerund daar bijna alleen maar studenten van het ROC. Een chique hotel! De interieur architect Colin Finnegan vertelt over hoe hij dit oude gebouw heeft herontworpen. Volgens hem duurt de klassieke stijl het langst, daarom zijn veel van de deuren en ramen nagemaakt volgens het originele ontwerp. Toch bevat het ook moderne en strakke elementen. Hijzelf komt uit Engeland, en in zijn bureau werken mensen van 5 verschillende culturen. Zij ontwerpen of redesignen gebouwen in heel Europa.
Netwerkclub van de creatieve sector
Het laatste woord is aan Peik Suyling, directeur van Amsterdam Creativity Exchange, een netwerkclub die de creatieve sector van Amsterdam bij elkaar brengt en een platform is voor creatief advies. Twee keer per jaar zijn er uitwisselingsavonden waar zo'n 300 mensen aan meedoen. Met een gefocuste vraag kun je hen ook als denktank inhuren, voor vernieuwende oplossingen. Zij willen uitbreiden naar andere Nederlandse steden,
En wat vonden de deelnemers?
Meerderen vonden het opvallend hoe je op zo'n dag gemakkelijk met mensen uit verschillende culturen in gesprek raakt. De deelnemers onderling en de mensen die je bezoekt. Iemand vertelt dat zij het inspirerend vindt om te zien hoe de mensen uit de creatieve sector hun eigen drijfveren uitdragen. "Zij noemen zichzelf niet creatief, zij doen het gewoon." Het enthousiasme mag volgens iemand anders wel omgezet worden in ondernemerschap, dat gebeurt nog te weinig. Het zou een onderdeel moeten zijn van de opleidingen op dit gebied. Ook de brug tussen bedrijfsleven en de creatieve sector is nog niet geschapen. Er is nog werk aan de winkel dus! De positieve energie die iedereen opdeed is wel duidelijk voelbaar, een soort Koninginnedag merkt een deelnemer op.
Presentaties bustocht seminar
Klik op onderstaande links voor de presentaties van de sprekers tijdens het seminar op 17 november 2006.